2016-09-14

Sáng ngày 14⁄9⁄2016, tại Khách sạn La Thành - Hà Nội, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị “Tăng cường kiểm soát nguồn gốc và chất lượng dược liệu”, nhằm tăng cường công tác quản lý nguồn gốc, chất lượng dược liệu, tiến tới hướng dẫn các tổ chức, cá nhân phân phối, sử dụng dược liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và đảm bảo chất lượng; đồng thời tăng cường phối kết hợp giữa các Bộ, Ban, Ngành và UBND tỉnh, thành phố trong công tác quản lý nguồn gốc dược liệu nuôi trồng trong nước và nhập khẩu

 Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Đồng chí Nguyễn Thị Kim Tiến Bộ trưởng Bộ Y tế và sự tham gia của Đại diện Lãnh đạo UBND một số tỉnh, thành phố; các Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế; Cục Y tế - Bộ Công An; Cục Quân Y- Bộ Quốc phòng; Ban chỉ đạo 389 quốc gia; Lãnh đạo Sở Y tế tỉnh, thành phố; Lãnh đạo Bệnh viện YHCT tỉnh, thành phố; Đại diện Khoa YHCT Bệnh viện đa khoa trực thuộc TW; Viện Kiểm nghiệm thuốc TW; Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM; Đại diện Hội Đông y tỉnh, thành phố; Hiệp hội dược liệu; Đại diện các đơn vị sản xuất, kinh doanh dược liệu, thuốc cổ truyền và thành viên có liên quan.

 

GS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế GS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì Hội nghị

 

Phát biểu khai mạc Hội nghị, GS.TS. Nguyễn Viết Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế đã thông báo tình hình kiểm soát chất lượng dược liệu hiện nay trên thị trường, những giải pháp đã được triển khai trong thời gian qua nhằm đẩy mạnh công tác kiểm soát chất lượng dược liệu nhập khẩu và định hướng phát triển dược liệu trong nước…Đặc biệt trong thời gian qua, Bộ Y tế đã tích cực phối hợp với Ban chỉ đạo 389 Quốc gia nhằm nâng cao công tác đấu tranh với các dược liệu nhập khẩu không rõ nguồn gốc, dược liệu kém chất lượng giả mạo…đây là dấu ấn thể thể hiện sự quyết tâm của Bộ Y tế trong thời gian qua, nhằm tạo bước chuyển hóa tích cực.

 

GS.TS. Nguyễn Viết Tiến , Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu khai mạc tại Hội nghị

 

Được sự ủy quyền của Lãnh đạo Bộ, PGS.TS. Phạm Vũ Khánh - Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Bộ Y tế đã báo cáo thực trạng quản lý chất lượng dược liệu hiện nay và các giải pháp đã được Bộ y tế, Ban chỉ đạo 389 quốc gia và các địa phương triển khai thực hiện, trong báo cáo, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền đã đưa ra những con số báo động, hàng năm, ngành dược Việt Nam sử dụng khoảng 60.000 tấn dược liệu các loại, trong đó có khoảng 80-85% nhập khẩu (chủ yếu nhập từ Trung Quốc). Như vậy, hiện nay mới chỉ có khoảng 1.400 tấn dược liệu nhập khẩu có nguồn gốc rõ ràng là rất ít so với nhu cầu sử dụng dược liệu hiện nay. Qua đây có thể thấy tình hình dược liệu vận chuyển lậu đang diễn biến phức tạp. Ngoài số liệu dược liệu không rõ nguồn gốc thì hiện người tiêu dùng cũng đang phải đối mặt với những nguy cơ sử dụng các loại dược liệu kém chất lượng, giả.  Việc thông quan dược liệu qua cửa khẩu còn rất nhiều hạn chế.. Tại các cửa khẩu, cán bộ hải quan chỉ kiểm tra được số lượng, trọng lượng bao hàng, không kiểm tra được chất lượng các dược liệu. Hiện nay, việc nuôi trồng dược liệu trong nước còn manh mún và thiếu đồng bộ, công tác quy hoạch còn yếu. Việc khai thác dược liệu tự nhiên còn nhiều bất cập dẫn đến lãng phí nguồn dược liệu trong nước và cạn kiện dần nguồn tài nguyên dược liệu.

PGS.TS. Phạm Vũ Khánh - Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền báo cáo tham luận tại Hội nghị

 

Theo báo cáo của Đ/c Trần Hùng - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia : số dược liệu nhập khẩu "chui" ước tính vào Việt Nam mỗi năm là hơn 40.000 tấn, cần xem số lượng này là hàng giả và xử lý nghiêm. Ông Hùng cũng phân tích, số dược liệu nhập lậu vào Việt Nam rất có thể đi vào các cửa hàng thuốc Nam, thuốc Bắc hoặc "đi thẳng" vào các bệnh viện . Do đó, muốn kiểm soát vấn đề nhập lậu dược liệu cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, phân rõ trách nhiệm cho hải quan, biên phòng, công an, quản lý thị trường. Đặc biệt, gắn trách nhiệm cụ thể cho Giám đốc bệnh viện nếu cố tình nhập dược liệu không đảm bảo chất lượng.  

Đ/c Trần Hùng - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc giaphát biểu tại Hội nghị

 

Theo TS.Trương Quốc Cường – Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết, hiện dược liệu dùng cho sản xuất thuốc tại Việt Nam vẫn còn nhiều loại chưa đảm bảo chất lượng. Hơn 80% trong số 60.000 tấn dược liệu sử dụng mỗi năm tại Việt Nam là nhập khẩu, đa số lại nhập theo con đường tiểu ngạch. Khi đó, các dược liệu lại được nhập như nông sản hoặc đăng ký sản xuất mỹ phẩm nên khó đạt tiêu chuẩn để làm thuốc.

TS Trương Quốc Cường – Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) báo cáo tham luận tại Hội nghị

 

Để kiểm soát chất lượng dược liệu được thuận lợi, Đ/c Phạm Vũ Khánh cho rằng, cần phát triển nuôi trồng dược liệu trong nước để giảm thiểu việc nhập khẩu từ Trung Quốc. Cụ thể, nên nhân rộng các mô hình nuôi trồng, sản xuất dược liệu có hiệu quả; tăng cường hỗ trợ các cá nhân, tổ chức nuôi trồng dược liệu và thu hút đầu tư của các DN sản xuất, kinh doanh DL. Đặc biệt, phát huy vai trò của UBND xã, phường trong giám sát, quản lý nguồn gốc DL theo địa chỉ nuôi trồng. Tuy nhiên theo báo cáo của Viện Dược liệu thì hiện nay cả khâu trồng, chế biến dược liệu trong nước còn nhiều vấn đề. Theo đó trong công tác trồng dược liệu còn mang tính manh mún, tự phát, chưa có sự tham gia của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, chưa áp dụng phương pháp khoa học, chưa có sự liên kết giữa doanh nghiệp nhà khoa học, nông dân và Nhà nước nên chất lượng chưa đảm bảo, ảnh hưởng tới sản xuất.  Trong chăm sóc dược liệu người dân sử dụng rất nhiều phân hóa học và hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật nên chất lượng dược liệu bị ảnh hưởng.

 

Cũng theo báo cáo của PGS.TS. Phạm Vũ Khánh công tác đấu thầu dược liệu, vị thuốc cổ truyền còn gặp nhiều khó khăn như: Chưa  có qui định về kê khai giá đối với mặt hàng dược liệu và vị thuốc cổ truyền; giá dược liệu, vị thuốc cổ truyền biến động rất nhiều theo thời vụ và thị trường; giá trúng thầu của các tỉnh chênh lệch nhau nhiều. Mặt khác, nhiều cơ sở chưa có đủ điều kiện để chế biến dược liệu cũng tham dự đấu thầu các vị thuốc cổ truyền...

 

Tại Hội nghị Đ/c Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã chỉ đạo: để nâng cao chất lượng dược liệu cần tăng cường kiểm tra nguồn gốc của dược liệu, kiểm soát dược liệu vận chuyển qua đường tiểu ngạch. Đồng thời Bộ trưởng Y tế cũng nhấn mạnh phải xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức… cung ứng và sử dụng dược liệu giả, dược liệu kém chất lượng. nếu cần có thể truy tố trách nhiệm hình sự.

 

Trong thời gian tới, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị các cơ quan quản lý y, dược cổ truyền cần nghiên cứu, tham mưu xây dựng chính sách nhằm khuyến khích hỗ trợ cá nhân, tổ chức nuôi trồng dược liệu, đồng thời, thu hút nguồn đầu tư của các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh dược liệu; phát huy vai trò của Ủy ban Nhân dân xã, phường trong giám sát, quản lý nguồn gốc của dược liệu theo địa chỉ nuôi trồng; tăng cường nghiên cứu khoa học hỗ trợ nuôi trồng dược liệu; phát triển các hội nghề nghiệp giúp đỡ cho các thành viên, tăng cường hợp tác giữa 3 nhà  (nhà nông - nhà khoa học - doanh nghiệp) nhằm xây dựng ngành nuôi trồng dược liệu.

 

Đặc biệt tại Hội nghị lần này, dưới sự chứng kiến của Bộ trưởng Bộ Y tế, các đơn vị cung ứng và sử dụng dược liệu đã tham gia ký cam kết với Bộ Y tế về việc tăng cường công tác kiểm soát chất lượng dược liệu và sử dụng dược liệu đảm bảo chất lượng phục vụ công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân (Danh sách các đơn vị tham gia ký cam kết: Công ty cổ phần dược Trung ương Mediplantex, Công ty cổ phần dược phẩm Trường Thọ, Công ty CPDP Bắc Ninh, Công ty cổ phần dược phầm Khang Minh, Công ty cổ phần dược Sơn Lâm, Công ty TNHH Đông dược Đồng Hưng Đường, Công ty cổ phần dược liệu Việt Nam, Công ty CP Đông Y Dược Thăng Long, Công ty cổ phần dược liệu Trường Xuân, Công ty TNHH Thiên Ân Dược, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu dược liệu Dương Thư, Công ty cổ phần Sao Thái Dương, Bệnh viện YHCT tỉnh Nghệ An, Bệnh viện YHCT tỉnh Hải Dương, Bệnh viện YHCT tỉnh Quảng Ninh, Bệnh viện YHCT tỉnh Bình Phước, Bệnh viện YHCT tỉnh Tiền Giang, Bệnh viện YHCT tỉnh Thanh Hóa, Bệnh viện YHCT tỉnh Hưng Yên, Bệnh viện YHCT tỉnh Hải Dương, Bệnh viện YHCT tp Hải Phòng, Bệnh viện YHCT tỉnh Nghệ An).

 

Sau Hội nghị, các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đăng ký cam kết với Bộ Y tế (Cục QL YDCT) đề nghị liên hệ với phòng Quản lý Dược cổ truyền – Cục QL YDCT để làm thủ tục cam kết theo quy định. Đối với các đơn vị không cam kết, Cục QL YDCT sẽ thông báo về Sở Y tế để thường xuyên kiểm tra, giám sát (Thời hạn đăng ký cam kết đến hết ngày 31/10/2016).

 

 

 

TS. Trần Thị Hồng Phương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu và Một số hình ảnh lễ ký cam kết

 

 

 

 

 

 

 

 

(Ảnh Hoàng Võ)